Zimbabwe ZIMSEC Grade 7 — Sesotho (7120)

Bala temana e latelang ka hloko ebe o araba potso: 'Letsatsing le leng le chesang la lehlabula, Lerato o ne a disitse dikgomo tsa ntate-moholo wa hae pel'a noka ya Mzingwane. O ne a le mong feela le ntja ya hae e bitswang Tau.' Lerato o ne a disitse dikgomo pel'a noka efe?

• ANoka ya Mzingwane
• BNoka ya Zambezi
• CNoka ya Limpopo
• DNoka ya Save

Bala temana e latelang: 'O ne a le mong feela le ntja ya hae e bitswang Tau. Ha letsatsi le le mothating wa ho phirima, maru a matsho a ile a kgobokana sepakapakeng.' Lebitso la ntja e neng e tsamaya le Lerato e ne e le mang?

• AMpja
• BKutu
• CTau
• DTshwene

Bala temana: 'Modumo wa diaduma wa thothomisa lefatshe. Pula ya ditadimate ya qala ho na ka matla a maholo. Metsi a noka a ile a phahama kapele mme a phuphula mabopo.' Ke eng se ileng sa etsa hore metsi a noka a phuphule mabopo?

• AMoya o matla o neng o foka
• BPula ya ditadimate e neng e na ka matla
• CLetsatsi le neng le tjhesa haholo
• DDikgomo tse neng di nwa metsi nokeng

Bala temana: 'Lerato o ile a hlokomela hore dinamane tse pedi di ne di setse ka nqane ho molapo o neng o tletse metsi. Ho e-na le ho baleha le ho ipholosa, Lerato o ile a kopa Tau ho mo thusa ho pota mehlape.' Ke bothata bofe boo Lerato a ileng a kopana le bona ha pula e na?

• ATau o ile a lahleha morung
• BNtate-moholo o ile a mo kgalemela hampe
• CDikgomo kaofela di ile tsa tshela noka ya Limpopo
• DDinamane tse pedi di ne di setse ka nqane ho molapo o tletseng metsi

Bala polelo e latelang: 'Ha a fihla hae le mohlape kaofela o feletse, ntate-moholo o ile a nyakalla haholo.' Lentswe 'nyakalla' le sebedisitsweng polelong ee le bolela eng?

• AHo thaba kapa ho nyalala ke thabo
• BHo kgena le ho halefa
• CHo tshoha le ho thothomela
• DHo kgathala le ho robala

Ho ya ka diketso tsa Lerato temaneng, re ka ithuta eng ka botho le semelo sa hae?

• AE ne e le ngwana ya botshoo le botsoa
• BO ne a rata ho ngala le ho baleha mosebetsi
• CE ne e le ngwana ya sebete, ya nang le boikarabelo le pelo e ntle
• DO ne a sa mamele ditaelo tsa batho ba baholo

Bala polelo: 'Ntate-moholo o ile a re: Ngwana ya nang le boikarabelo le sebete o jwalo ka thebe e sireletsang lelapa.' Ntate-moholo o ne a bolela eng ha a bapa Lerato le 'thebe e sireletsang lelapa'?

• ALerato o rata ho lwana dintweng
• BLerato ke mosireletsi ya tshepahalang ya emelang thepa le seriti sa lelapa
• CLerato o entse thebe ka letlalo la kgomo
• DLerato o tsofetse jwalo ka thebe ya kgale

Bala temana e latelang ebe o araba potso: 'Ho tloha mehleng ya kgale, Basotho ba ne ba phela ka kutlwano ba tshehetsana mesebetsing e boima ya temo. Tloaelo ena ya bohlokwa e bitswa Letsema.' Tloaelo ya setso ya ho kopana le ho thusana mesebetsing ya temo e bitswa eng?

• ALetsema
• BPitso
• CLekgotla
• DMahadi

Bala temana: 'Ka letsatsi le behilweng, banna, basadi le batjha ba ne ba bokana tshimong hoseng ka meso ba nkile mehoma le dipelesa.' Batho ba neng ba ya letsemeng ba ne ba fihla tshimong ka nako efe?

• AMotsheare ha letsatsi le tjhesa
• BMantsiboya ha ho phirimile
• CHoseng ka meso
• DBosiu bo boholo

Bala temana: 'Ha mesebetsi e ntse e tswela pele, basadi ba ne ba opela dipina tsa setso tse kgothatsang le ho fokotsa mokgathala.' Ke eng se neng se etswa ke basadi ho fokotsa mokgathala le ho kgothatsa basebetsi?

• ABa ne ba kgalemela ba diehang
• BBa ne ba opela dipina tsa setso tse kgothatsang
• CBa ne ba robetse tlas'a difate
• DBa ne ba rekisa dinawa le poone

Bala temana: 'Ha letsatsi le phirima, monga tshimo o ne a fepa bohle ka bohobe, dinawa le jwala ba Sesotho bo bitswang leting kapa jwala ba mabele.' Jwala ba Sesotho bo neng bo nowa ha ho qetilwe mosebetsi bo ne bo apehilwe ka eng ho ya ka temana?

• AMorara le diapole
• BMetsi a pompo feela
• CDitholwana tsa merula
• DMabele

Bala polelo: 'Banna ba ne ba kgothatsana ka maele a kang: Matsoho a a hlatswana.' Maele ana a sebedisitsweng temaneng a ruta eng ka setjhaba?

• ABatho ba lokela ho thusana le ho tshehetsana mesebetsing
• BMotho e mong le e mong o lokela ho itsebetsa a le mong
• CMatsoho a lokela ho hlatswa ka sesepa ka mehla
• DHa ho motho ya lokelang ho sebetsa tshimong

Morero o moholo wa mongodi wa temana e buang ka 'Letsema' ke ofe?

• AHo kgothaletsa batho ho rekisa masimo a bona
• BHo bontsha hore temo ke mosebetsi o se nang molemo
• CHo hlalosa bohlokwa ba tshebedisano-mmoho le bonngwe setjhabeng
• DHo ruta batho ho opela dipina tsa mehleng ya kajeno

Bala temana e latelang ebe o araba potso: 'Matsatsing ana, dinaha tse ngata di tobane le phetoho ya maemo a leholimo e bakang komelelo e telele le kgaello ya dipula.' Ho ya ka temana, ke eng e bakang komelelo le kgaello ya dipula matsatsing ana?

• AKeketseho ya pula ya dikgohola
• BPhetoho ya maemo a leholimo
• CHo fokotseha ha mehlape ya dikgomo
• DHo lema poone e ngata masimong

Bala temana: 'Ho rengwa ha difate ho sa kgaotse ho siya lefatshe le le lefeela, ebe moya le morwallo di hohola mobu o hodimo o nonneng.' Ho rengwa ha difate ho baka kotsi efe mobung?

• AHo etsa hore mobu o be mongobo ka mehla
• BHo fedisa ditshila kaofela masimong
• CHo eketsa manyolo a tlhaho fatshe
• DMoya le morwallo di hohola mobu o nonneng

Bala temana: 'Mokgwa o mong o motle wa ho baballa metsi ke ho haha matamo a manyane le ho phutha metsi a pula a theohang marulelong a matlo.' Ke mokgwa ofe o hlahisitsweng temaneng wa ho bokella metsi a pula?

• AHo a phutha ha a theoha marulelong a matlo le ho haha matamo
• BHo a tshela ka hara dinoka tse kgolo feela
• CHo cheka ditsela tse telele tsa sekontiri
• DHo a tlohela a phallela lewatleng

Bala polelo: 'Mokgwa o mong o motle wa ho baballa metsi ke ho haha matamo a manyane.' Lentswe 'baballa' le sebedisitsweng temaneng le bolela eng?

• AHo senya le ho qhala
• BHo rekisa ka theko e tlase
• CHo boloka le ho hlokomela ka hloko
• DHo lebala le ho lahla

Bala temana: 'Hape, batho ba kgothaletswa ho lema difate tse ntjha bakeng sa se seng le se seng se rengwang.' Keletso e fanoeng ke mongodi mabapi le tlhokomelo ya difate ke efe?

• AHo tjhesa meru kaofela pele pula e na
• BHo lema sefate se setjha bakeng sa se seng le se seng se rengwang
• CHo se ke ha lengwa difate tlas'a maemo afe kapa afe
• DHo rema difate tsa tlhaho feela le ho siea tse tswang kantle

Kgetha sehlooho se loketseng ka ho fetisisa bakeng sa temana e buang ka tlhokomelo ya metsi le mobu:

• AMekete ya Matsatsi a Phomolo
• BHo Fofa ha Dinonyana Marung
• CMekgwa ya ho Haha Matlo a Maholo
• DTshireletso ya Tikoloho le Paballo ya Metsi

Bala tshomo e latelang ebe o araba potso: 'Ba re e ne e re kgale kgale pusong ya diphoofolo, Tshwene le Fome e ne e le metswalle e meholo. Letsatsing le leng, Tshwene e ile ya memela Fome moketeng o neng o le ka hodimo ho sefate se selelele sa morula.' Tshwene e ile ya memela Fome moketeng o neng o le kae?

• AKa hodimo ho sefate se selelele sa morula
• BKa hare ho lehaha le lefifi
• CTlas'a metsi ka nokeng ya Limpopo
• DKa hare ho sakeng la dikgomo

Bala temana: 'Ha Fome e fihla mothetseng wa sefate, Tshwene ya re: Hlwella mona hodimo re je ditholwana tse butswitseng. Fome e ile ya leka ka makgetlo empa ya hloleha.' Hobaneng Fome e ile ya sitwa ho fihlela dijo sefateng?

• AE ne e sa batle ho ja ditholwana
• BE ne e robetse boroko bo boholo
• CE ne e se na dinala le matla a ho hlwella difateng
• DTshwene e ne e e tlamile maoto

Bala temana: 'Tshwene ya qala ho tsheha le ho nyefola Fome, ya ja ditholwana kaofela e le nngwe.' Tshwene e ile ya etsa eng ha Fome e hloleha ho hlwella sefateng?

• AE ile ya theoha mme ya phahamisa Fome
• BE ile ya tsheha, ya nyefola Fome mme ya ja dijo kaofela e le nngwe
• CE ile ya lahlela ditholwana fatshe hore Fome e je
• DE ile ya kopa tshwarelo mme ya ya hae

Bala temana: 'Kamora dikgwedi tse mmaloa, Fome le yona ya memela Tshwene moketeng hawayo. Empa Fome ya beha dijo ka hare ho pitsa e telele e nang le molomo o mosesane haholo.' Fome e ile ya beha dijo ka hare ho eng ha e iphetetsa?

• AKa hodimo ho tafole e phahameng
• BKa hare ho sefate sa morula
• CKa tlas'a lejwe le leholo
• DKa hare ho pitsa e telele e nang le molomo o mosesane

Bala polelo: 'Tshwene ya hlajwa ke dihlong haholo, ya ithuta hore motho ha a lokela ho soma kapa ho qhekanyetsa ba bang.' Polelwana e reng 'Tshwene ya hlajwa ke dihlong' e bolela hore Tshwene e ile ya:

• ASwaba le ho utlwa bohloko ka lebaka la boikgohomoso le bomenemene ba yona
• BQhoma ke thabo e kgolo
• CLwana le Fome ho fihlela e e hlola
• DFofa jwalo ka nonyana

Thuto ya mantlha le molaetsa oo tshomo ee e o rutang bana ke ofe?

• AHo lema difate tsa morula ke ntho e kotsi
• BDiphoofolo kaofela di lokela ho phela mmoho ka hare ho metsi
• CSe etsetse ba bang bobe kapa ho ba soma hobane diketso tse mpe di a kgutla
• DDitshele le bomenemene di tlisa katleho e sa feleng

Ha ngwana a dumedisa ntate kapa monna e moholo hoseng, tumediso e nang le tlhompho e nepahetseng ke efe?

• AHe wena ntate, o reng kajeno?
• BDumela ntate, o tsohile jwang?
• CKhotso wena monna, o tswa kae?
• DSho ntate, re kopane hape!

Ha motho e moholo a o botsa a re: 'Le phela jwang lapeng?', karabo e bontshang boitshwaro bo botle le tlhompho ke efe?

• AHa re phele hantle, o batlang?
• BHa ke tsebe hore na ba phela jwang
• CKe mohlolo ha o botsa ntho e jwalo!
• DRe phela hantle ntate, haeba le wena o phela hantle

Ha o fihla sebakeng se nang le sehlopha sa bomme ba baholo, tumediso e nepahetseng ya bongata ke efe?

• ADumela mme!
• BHe lona basadi!
• CKhotso banana!
• DDumelang bomme!

Ke polelo efe e nepahetseng eo moithuti a ka e sebedisang ha a kopa buka ho titjhere?

• AMphe buka eo kapele ke tsamaye!
• BBuka yane ke ya ka, e lise mona!
• CTitjhere, ke kopa o nkadime buka eo hle.
• DHa ke batle buka ya hao le ha o ka mpha yona.

Ha moeti a fihla hekeng ya motse kapa lapeng, lentswe kapa polelwana ya setso eo a e buang pele a kena ke efe?

• AKhotso ba lapeng! / E, ba lapeng!
• BTswang kaofela ke kene!
• CKe mang ya phelang ka mona?
• DNthabiseng, dijo di kae?

Motho ha a o etselitse mosebetsi o motle kapa a o file mpho, polelo e loketseng ya ho bontsha teboho ke efe?

• AO ne o tshwanetse ho etsa jwalo.
• BKe a leboha haholo, Modimo a o ekeletse.
• CNtho ena e nyane haholo ho nna.
• DTloha mona o se ke wa hlola o mpha letho.

Ha o etetse lelapa le hlahetsweng ke kotsi kapa lefu, polelwana e nepahetseng ya matshidiso ke efe?

• ANyakallang bohle hobane le lona le tla tsamaya!
• BTshehang le thabe letsatsing la kajeno!
• CHobaneng le sa ka la baleha kotsi eo?
• DRe le tlisetsa matshidiso a maholo, Modimo a le fe matla le kgotso.

Bala puisano e latelang ebe o tlatsa sekgoho: Thabo: 'Mpho, na o qetile mosebetsi wa thuto ya Sesotho oo titjhere a neng a o file maobane?' Mpho: '________.'

• AKe mang ya o romileng ho tla mpotsa dipotso?
• BHa ke rate ho bala dibuka tsa sekolo le hanyenyane.
• CE, ke o qetile maobane mantsiboya pele ke robala.
• DTitjhere ha a tsebe letho ka thuto ya Sesotho.

Moithuti o batla ho kena ka ofising ya mookamedi wa sekolo. Polelo e nang le tlhompho e phahameng ke efe?

• AKe kene ke bue le wena kapele!
• BBula lemati ke eme ka mona!
• CMookamedi, na nka kena ka ofising hle?
• DO etsang ka hare moo o le mong?

Ha motho e moholo a o laela ho etsa mosebetsi o itseng, karabo e bontshang boikokobetso le kutlo ke efe?

• AIketsetse wena ha o batla hore o fele.
• BE ntate, ke utlwile hantle, ke tla o etsa hona jwale.
• CMosebetsi oo ha se wa ka, batla motho e mong.
• DHa ke na nako ya dintho tse jwalo kajeno.

Kgetha polelo e bontshang puisano e hlephileng (e sa hlompheng) e sa lokelang ho buuwa ho motho e moholo:

• ADumela ntate, ke kopa o ntlhalosetse thuto ena.
• BKe a leboha mme ka lijo tse monate tseo o re apehetseng tsona.
• CHe wena, ntsha tjhelete yane kapele ke tsamaye!
• DRe thabetse ho le bona le fihlile lapeng ka kgotso.

Ha moithuti a kgethilwe ho ba modulasetulo wa phutheho ya baithuti, o lokela ho bula seboka jwang?

• AMookamedi wa sekolo, matitjhere le baithuti-mmoho le nna, ke a le dumedisa bohle ka tlhom…
• BLona batho, tholang kapele ke qale ho bua!
• CHa ke batle motho ya etsang lerata mona, tswang kaofela!
• DSekolo sena se a tena, empa re tlamehile ho kopana.

Moemedi wa motse lekgotleng la kgosi o lokela ho bua a sebedisa puo ya mofuta ofe ha a emetse setjhaba?

• APuo e tletseng ditshele le dikgang tse hlabang
• BPuo ya ditsheho le metlae e se nang moko
• CPuo ya diterateng e sebedisang mantswe a matsapa
• DPuo ya tlhompho le boikokobetso e tletseng seriti sa borena

Bala polelo e latelang: 'Ao bathong! Ho etsahetse eng e bohloko hakana ha le lletse?' Polelo ee e hlahisa maikutlo afe a sebui?

• AMaikutlo a boikgantsho le boikgohomoso
• BMaikutlo a tsieleho, maswabi le kutlwelobohloko
• CMaikutlo a thabo e fetisisang
• DMaikutlo a bofetohedi le kgalefo e matla

Phapang e kgolo pakeng tsa puo ya setswalle (informal register) le puo ya semmuso (formal register) ke efe?

• APuo ya semmuso e hloka tlhompho, kgetho e nepahetseng ya mantswe le sebopeho se hlophilwe…
• BPuo ya semmuso e ngolwa ka matsoho a mabedi feela
• CPuo ya setswalle e sebediswa feela dikolong le dikerekeng
• DHa ho phapang le e nngwe magareng a mefuta ena ya dipuo

Lebitso 'motho' le wela sehlopheng sefe sa mabitso thutapuong ya Sesotho?

• ASehlopha 1 (mo-)
• BSehlopha 3 (mo-)
• CSehlopha 5 (le-)
• DSehlopha 7 (se-)

Bongata ba lebitso 'sefate' (sehlopha 7) ke bofe?

• AMefate
• BBafate
• CDifate
• DMafate

Lebitso 'letsatsi' le wela sehlopheng sa bohlano (le-). Bongata ba lona ke bofe?

• ADitsatsi
• BMatsatsi
• CLetsatsi
• DMehlatsi

Bala polelo e latelang: 'Koko o pheha bohobe bo monate ka pitseng.' Moetsi (subject) wa polelo ee ke mang?

• ABohobe
• BPitseng
• CPheha
• DKoko

Lebitso 'bohobe' le wela sehlopheng sa leshome le metso e mene (Sehlopha 14). Sehlongoapele sa lona ke sefe?

• Amo-
• Bse-
• Cle-
• Dbo-

Bongata ba lebitso 'ngwana' (sehlopha 1) thutapuong ya Sesotho ke eng?

• ADingwana
• BMengwana
• CMangwana
• DBana

Tlatsa sekgoho ka leetsi le nang le tumellano e nepahetseng: 'Dikgomo ________ tshimong hoseng.'

• Aba fula
• Be fula
• Cdi fula
• Do fula

Kgetha lehlaodi le nepahetseng polelong e latelang: 'Monna e ________ o ile a fihla hekeng.'

• Amoholo
• Bbaholo
• Cseholo
• Dtsekgolo