Question

Bala isiqephu esilandelayo ubusuphendula umbuzo: Kwakungomnyaka wesikhala esikhulu lapho izulu lanqaba khona ukuna esigabeni seMatopo. Utshani boma qha, lemifula yaphela amanzi. Izifuyo zaba sesimeni esibi kakhulu ngoba idamu lendaweni lase ligcwele inhlabathi lingasabambi manzi. Usobhuku uKhumalo wabiza imbizo enkulu esibayeni sesigaba. Wathi ebantwini, 'Bafowethu labodadewethu, nxa silindele uhulumende yedwa ukuthi asize, izifuyo zethu zizaphela. Asihlanganeni ngelima sivuselele idamu lethu.' Abantu bavumelana ngazwi linye. Ngosuku olulandelayo, amadoda lawofakazi beza lamageja, amapiki kanye lezingqola zezinkomo. Omama bapheka ukudla botshwala besintu bokunika amadoda amandla. USipho, umfana owayelomnyaka elitshumi lambili, wayehamba ebopha izinkomo ezidonsa izingqola ezithwala inhlabathi. Ngemva kwamaviki amabili omsebenzi onzima, idamu lahlanjululwa lajulisa. Kwathi nxa lina izulu lokuqala lelo holide, idamu lagcwala phamu, abantu bonke bathokoza. Yiliphi ibhizinisi loba umsebenzi owahlanganisa abantu besigaba seMatopo?

Reading Comprehension

Question · Easy

Question

Bala isiqephu esilandelayo ubusuphendula umbuzo: Mhla zintathu kuMpalakazi, isikolo seMzingwane Primary sasinomkhosi omkhulu woSuku lweZihlahla (National Tree Planting Day). Uthishanhloko, uMnumzana Sibanda, wakhuluma phambi kwabafundi labazali ababesibungene enkundleni yesikolo. Wachasisa ukuthi ukugawulwa kwezihlahla ngokungahlakaniphi kubangela ukugugudeka komhlabathi lokuphela kwemvula. Wathi izihlahla zesintu ezinjengomphafa, umganu kanye lomhlonhlo ziqakathekile ngoba ziqiniselela elangeni elitshisayo lenhlabathini eyomileyo. Abantwana beBanga lesiKhombisa bakhokhela uhlelo ngokumba imigodi lokufaka umquba. Batshala izihlahla ezedlula ikhulu egcekeni lesikolo. Ekucineni, uthishanhloko wabela ikilasi ngalinye izihlahla okumele zizinakekele ngokuzithelela mihla yonke. Abafundi bathembisa ukuthi bazazivikela lezi zihlahla ezifuyweni lelangeni ukuze isikolo sibe lomthunzi lezithelo esikhathini esizayo. Nguwuphi umkhosi owawuqhutshwa esikolweni seMzingwane Primary?

Reading Comprehension

Question · Easy

Question

Bala insumansumane elandelayo ubusuphendula umbuzo: Kudala ezilwaneni kwaba lendlala enkulu lomhlabathi woma kakhulu. Izilwane zonke zahlangana zivumelana ukumba umthombo wamanzi. Kodwa uNogwaja wala ukuphatheka emsebenzini, wathi yena ulesizungu lamathambo akhe abuhlungu. Lapho umthombo usubhodloke amanzi abandayo, izilwane zanquma ukuthi akulamuntu ongasebenzanga ozanatha amanzi lawo. Zabeka uBhubesi ukuthi alinde umthombo ebusuku. UNogwaja, ebona ukuthi uBhubesi ulamandla kakhulu, akazange alwe laye ngamandla. Wathatha igabha eligcwele uju olumnandi waya emthonjeni ebusuku. UNogwaja wafika wancinda uju wamunza esenzela ukuthi uBhubesi abone. UBhubesi wamangala wacela ukunambitha. Lapho uBhubesi esenambithile, wezwa bumnandi wacela obunye. UNogwaja wathi: 'Nkosi yami, uju lolu lumnandi nxa ubotshiwe ngezintambo ezithambileyo ukuze lungachitheki.' UBhubesi wavuma wabotshwa ngamandla esihlahleni. UNogwaja wazidlela amanzi emthonjeni, waze wageza lawo, washiya uBhubesi ebotshiwe ekhala. Kungani uNogwaja engazange aphonsele uBhubesi impi phandle?

Reading Comprehension

Question · Easy

Question

Bala isiqephu esilandelayo ubusuphendula umbuzo: Iphakhi yezilwane yeHwange yiyo enkulu kunazo zonke eZimbabwe. Idume kakhulu ngokuba lenani elikhulu lezindlovu, obhejane, izilwane ezidla inyama kanye lezinyoni ezinengi ezitshiyeneyo. Lokhu kwenza izethekeli ezivela emazweni akude zize ngobunengi ukuzobona lezi zilwane. Loba kunjalo, izilwane lezi zibhekane lengozi enkulu ebangela ukukhathazeka. Abazingeli abangekho emthethweni babulala izindlovu befuna impondo zazo zobucwebe (ivory) lezobhejane ezithengiswa ngemali enengi emakethe yomnyama. Lokhu kunciphisa isibalo sezilwane eziligugu elizweni lethu. Ukuvikela leli gugu, uhulumende lohlaka lweNational Parks bafake onogada abaqeqetshiweyo abazingela ababulali laba ehlathini. Kanti njalo, ngezinhlelo ezifana leCAMPFIRE, imiphakathi eseduze lephakhi ithola imali yokwakha izikolo lezibhedlela evela kwezokuvakasha. Lokhu kwenza uzulu aqonde ukuthi ukulondoloza izilwane kulomvuzo omuhle esizweni. Yisiphi isizathu esenza iphakhi yeHwange idume emhlabeni jikelele?

Reading Comprehension

Question · Easy

Question

Bala isiqephu esilandelayo ubusuphendula umbuzo: NgoLwesihlanu olwedluleyo, abafundi beBanga lesiKhombisa esikolweni seGampu bahamba ngamabhasi amabili ukuya eMatobo Hills leKhami Ruins. Lolu kwakuluhambo lwemfundo oluhlelwe ngothisha bezomlando lezamasiko. Lapho befika eKhami Ruins, bakhangiswa izindonga zamatshe ezakhiwa kudala ngaphandle kodaka. Uthisha wachaza ukuthi lawo kwakungamanxiwa ombuso wakwaTorwa leRozvi, atshengisa ubuciko obukhulu bokwakha kwezigidi zabokhokho bethu. Emva kwalokho, badlulela eMatobo lapho babona khona imidwebo yamadwala eyadwetshwa ngamaThwa (San) eminyakeni eyizinkulungwane eyadlulayo. Umqondisi watshela abafundi ukuthi kumele bahloniphe lezi zindawo ngokungabhali emadwaleni loba ukuchitha izibi. Wonke umfundi wabuyela ekhaya ethokozele ukufunda ngamasiko lobuqhawe bezwe lakithi. Abafundi beGampu bavakashela ngaphi ohambweni lwabo lwemfundo?

Reading Comprehension

Question · Easy

Loading more…